این مطلب برای اطلاعات عمومی است و جای توصیه پزشک، داروساز یا دیگر متخصصان واجد صلاحیت را نمی‌گیرد. اگر نام ماده مؤثره روی بسته را نمی‌دانید، داروی دیگری مصرف می‌کنید یا از زمان رابطه بیش از ۳ روز گذشته است، همان روز از داروساز یا پزشک راهنمایی بگیرید.
بهترین زمان مصرف قرص اورژانسی بر اساس نوع آن چیست؟
بهترین زمان، بلافاصله پس از رابطه است؛ اما آخرین مهلت به ماده مؤثره بستگی دارد. نام ماده مؤثره و مقدار آن را روی جعبه یا بروشور بخوانید.
| نوع قرص | دوز رایج | بازه مصرف | نکته مهم |
|---|---|---|---|
| لوونورژسترل | ۱٫۵ میلی‌گرم یک‌جا؛ یا دو قرص ۰٫۷۵ میلی‌گرمی طبق بروشور | ترجیحاً در ۷۲ ساعت اول | هرچه زودتر مصرف شود، احتمال اثر بیشتر است. اگر ۷۲ ساعت گذشته، برای انتخاب روش مناسب همان روز مشورت کنید. |
| اولیپریستال استات | ۳۰ میلی‌گرم یک‌جا | تا ۱۲۰ ساعت یا ۵ روز | در فاصله ۷۲ تا ۱۲۰ ساعت معمولاً از قرص‌های دیگر مؤثرتر است. |
آی‌یودی مسی قرص نیست، اما اگر حداکثر ۵ روز از رابطه گذشته باشد، با ارزیابی و گذاشتن توسط پزشک مؤثرترین روش پیشگیری اورژانسی است. این گزینه به‌ویژه زمانی مهم است که از مهلت لوونورژسترل گذشته، وزن یا داروهای هم‌زمان ممکن است اثر قرص را کم کند یا فرد یک روش بلندمدت هم می‌خواهد.
در چه موقعیت‌هایی باید به پیشگیری اورژانسی فکر کنیم؟
زمانی به پیشگیری اورژانسی فکر کنید که رابطه واژینال بدون روش پیشگیری رخ داده، کاندوم پاره یا خارج شده، قرص‌های جلوگیری معمول فراموش شده‌اند، تزریق پیشگیری به تعویق افتاده یا روش به اصطلاح طبیعی و خروج پیش از انزال با خطا همراه بوده است. قرص اورژانسی از عفونت‌های مقاربتی پیشگیری نمی‌کند؛ پس در مواجهه پرخطر، ارزیابی عفونت و در موارد خشونت جنسی دریافت مراقبت فوری نیز اهمیت دارد.
قرص اورژانسی را چگونه مصرف کنیم؟
لوونورژسترل ۱٫۵ میلی‌گرمی معمولاً به‌صورت یک قرص و اولیپریستال ۳۰ میلی‌گرمی نیز به‌صورت یک قرص مصرف می‌شود. اگر بسته لوونورژسترل دو قرص ۰٫۷۵ میلی‌گرمی دارد، دقیقاً مطابق بروشور همان فرآورده یا نظر داروساز عمل کنید. برای ساختن دوز اورژانسی، خودسرانه از چند قرص جلوگیری معمولی مثل LD یا HD استفاده نکنید؛ ترکیب و تعداد قرص‌ها متفاوت است و این روش معمولاً تهوع بیشتری دارد.
مصرف با غذا الزامی نیست، اما اگر تهوع دارید می‌توانید قرص را همراه یک وعده سبک بخورید. از دو نوع قرص اورژانسی به‌طور هم‌زمان یا پشت سر هم استفاده نکنید، مگر متخصص مشخصاً چنین دستوری داده باشد.
اگر بعد از خوردن قرص استفراغ کنیم چه کنیم؟
اگر تا ۲ ساعت پس از مصرف استفراغ کردید، ممکن است دارو جذب نشده باشد و معمولاً باید دوز تکرار شود. پیش از تکرار، با داروساز یا پزشک تماس بگیرید تا نوع قرص و زمان استفراغ بررسی شود. اگر استفراغ ادامه دارد، ممکن است روش غیرخوراکی مثل آی‌یودی مسی مناسب‌تر باشد.
بعد از مصرف قرص اورژانسی تا چه زمانی باید از کاندوم استفاده کنیم؟
این قرص فقط برای رابطه‌ای است که پیش از مصرف رخ داده و از رابطه‌های بعدی همان چرخه محافظت نمی‌کند. پس تا مؤثر شدن روش منظم پیشگیری، از کاندوم استفاده کنید یا رابطه نداشته باشید.
- پس از لوونورژسترل می‌توان روش هورمونی همیشگی را همان روز شروع یا از سر گرفت و تا ۷ روز از کاندوم استفاده کرد.
- پس از اولیپریستال باید برای شروع یا از سر گرفتن روش هورمونی ۵ روز صبر کرد؛ سپس تا ۷ روز بعد از شروع آن روش، کاندوم لازم است. روش‌های غیرهورمونی را می‌توان بلافاصله شروع کرد.
از کجا بفهمیم قرص اورژانسی اثر کرده است؟
تهوع، لکه‌بینی یا خون‌ریزی نشانه قطعی اثر کردن قرص نیست و نداشتن این علائم هم به معنی شکست نیست. راه اطمینان، رسیدن قاعدگی و در صورت نیامدن خون‌ریزی، انجام تست بارداری ۳ هفته پس از مصرف است. اگر قاعدگی بیش از ۷ روز از زمان مورد انتظار عقب افتاد، تست را زودتر انجام دهید و در صورت مثبت شدن با پزشک تماس بگیرید.
مرتبط:
آیا قرص اورژانسی زمان پریود را تغییر می‌دهد؟
بله. قاعدگی بعدی ممکن است چند روز زودتر یا دیرتر شروع شود و لکه‌بینی، خون‌ریزی متفاوت، تهوع، سردرد، خستگی، سرگیجه یا درد خفیف زیر شکم رخ دهد. این تغییرها معمولاً کوتاه‌مدت‌اند، اما به‌تنهایی درباره موفقیت دارو چیزی ثابت نمی‌کنند.
مرتبط:
چه چیزهایی می‌توانند اثر قرص اورژانسی را کمتر کنند؟
دیر مصرف کردن مهم‌ترین عامل قابل پیشگیری است. بعضی داروهای القاکننده آنزیم کبدی، مانند کاربامازپین، فنی‌توئین، ریفامپین، توپیرامات و فرآورده گیاهی علف چای، ممکن است اثر قرص را کاهش دهند. اگر در ۴ هفته گذشته هر داروی ضدتشنج، ضدسل، بعضی داروهای HIV یا مکمل گیاهی مصرف کرده‌اید، برای انتخاب روش با مشاوره دارویی آنلاین یا پزشک بررسی کنید.
در افراد دارای چاقی، قرص‌های اورژانسی خوراکی ممکن است اثربخشی کمتری داشته باشند، اما نباید به همین دلیل مصرف ضروری را به تعویق انداخت. در این شرایط آی‌یودی مسی یا انتخاب نوع قرص با نظر متخصص می‌تواند مناسب‌تر باشد.
مصرف قرص اورژانسی در بارداری یا شیردهی چگونه است؟
قرص اورژانسی بارداریِ شکل‌گرفته را قطع نمی‌کند و داروی سقط نیست. اگر هنگام مصرف از بارداری خبر نداشته‌اید، لوونورژسترل بر اساس شواهد موجود بارداری را خاتمه نمی‌دهد؛ بااین‌حال پس از تست مثبت، ارزیابی پزشکی لازم است. جزئیات «مصرف قرص اورژانسی در بارداری» بهتر است در راهنمای اختصاصی این موضوع بررسی شود.
لوونورژسترل معمولاً در شیردهی قابل استفاده است و فقط مقدار کمی وارد شیر می‌شود. برای اولیپریستال، توصیه‌ها میان منابع و بروشورهای محصول یکسان نیست؛ بنابراین درباره «مصرف قرص اورژانسی در شیردهی» باید نام دقیق فرآورده با داروساز یا پزشک بررسی شود.
قرص اورژانسی را چند بار می‌توان در سال مصرف کرد؟
یک سقف علمی ثابت مثل «فقط ۲، ۳ یا ۴ بار در سال» وجود ندارد و در صورت نیاز می‌توان دوباره از پیشگیری اورژانسی استفاده کرد. بااین‌حال مصرف مکرر ممکن است بی‌نظمی قاعدگی و عوارض کوتاه‌مدت را بیشتر کند و از روش‌های منظم پیشگیری کم‌اثرتر است. اگر بیش از یک‌بار به آن نیاز پیدا کرده‌اید، موضوع «قرص اورژانسی را چند بار می‌توان مصرف کرد در سال» را همراه با انتخاب یک روش قابل‌اعتمادتر با پزشک یا ماما پیگیری کنید.
چه زمانی بعد از مصرف باید فوراً به پزشک مراجعه کنیم؟
در صورت درد شدید یا یک‌طرفه زیر شکم، غش یا سرگیجه شدید، درد شانه، خون‌ریزی بسیار شدید، یا تست بارداری مثبت همراه درد شکم فوراً ارزیابی پزشکی بگیرید. درد شدید زیر شکم در ۳ تا ۵ هفته پس از مصرف می‌تواند نیازمند بررسی بارداری خارج‌رحمی باشد. همچنین اگر پریود بیش از یک هفته دیر شده یا تا ۳ هفته خون‌ریزی نداشته‌اید، تست بارداری انجام دهید.
پرسش‌های رایج درباره زمان مصرف قرص اورژانسی چیست؟
آیا باید قرص اورژانسی را صبح بخوریم؟
خیر. اصطلاح «قرص صبح بعد» به معنی منتظر ماندن تا صبح نیست. آن را در هر ساعت شبانه‌روز، هرچه زودتر پس از رابطه مصرف کنید.
اگر ۴ روز از رابطه گذشته باشد، لوونورژسترل بخوریم؟
بعد از ۷۲ ساعت، اولیپریستال یا آی‌یودی مسی معمولاً انتخاب مناسب‌تری است. وقت را از دست ندهید و همان روز برای انتخاب روش در دسترس با پزشک یا داروساز تماس بگیرید.
آیا لکه‌بینی یعنی قرص حتماً اثر کرده است؟
خیر. لکه‌بینی یکی از عوارض احتمالی است و موفقیت را ثابت نمی‌کند. اگر تا ۳ هفته خون‌ریزی قاعدگی نداشتید، تست بارداری انجام دهید.
آیا قرص اورژانسی باعث ناباروری می‌شود؟
خیر. شواهد نشان نمی‌دهد قرص‌های پیشگیری اورژانسی به باروری آینده آسیب بزنند و بازگشت باروری به تأخیر نمی‌افتد.
در نهایت، بعد از رابطه بدون محافظت چه کار کنیم؟
اگر هنوز در بازه زمانی مصرف هستید، اقدام را به فردا موکول نکنید. از طریق داروخانه آنلاین داروم می‌توانید درخواست بررسی موجودی و قیمت قرص مناسب را ثبت کنید؛ داروخانه پس از بررسی نوع فرآورده و امکان تأمین، نتیجه را اعلام می‌کند و در صورت تأیید شما سفارش ادامه می‌یابد.
ابتدا نام ماده مؤثره را بررسی کنید، قرص را در اولین فرصت بخورید، پس از آن برای رابطه‌های بعدی از کاندوم استفاده کنید و در صورت نیامدن قاعدگی تا ۳ هفته تست بارداری بدهید. اگر بیش از ۷۲ ساعت گذشته، داروی تداخل‌دار مصرف می‌کنید یا درد شدید دارید، انتخاب روش را به ارزیابی همان‌روز پزشک یا داروساز بسپارید.
دیدگاهتان را بنویسید