سرماخوردگی یک عفونت ویروسی خفیف در بینی و گلو، یعنی بخش بالایی دستگاه تنفسی، است. این بیماری معمولاً با آبریزش یا گرفتگی بینی، عطسه، گلودرد و سرفه همراه می‌شود و اغلب بدون درمان اختصاصی بهبود پیدا می‌کند.
این مطلب برای آگاهی عمومی است و جای توصیه پزشک، داروساز یا دیگر متخصصان واجد صلاحیت را نمی‌گیرد. اگر علائم شدید یا غیرعادی دارید، برای تشخیص به ارزیابی پزشکی نیاز است.
برای استعلام قیمت و تهیه فرآورده‌های بدون نسخه مرتبط با تسکین علائم سرماخوردگی می‌توانید درخواست خود را در داروخانه آنلاین داروم ثبت کنید. داروخانه پس از بررسی موجودی، قیمت و مناسب‌بودن فرآورده، نتیجه را اعلام می‌کند و سفارش پس از تأیید و پرداخت ادامه می‌یابد. پیش از مصرف، نام همه داروهای نسخه‌ای و بدون نسخه‌ای را که استفاده می‌کنید به داروساز بگویید.
سرماخوردگی چیست و چه بخشی از بدن را درگیر می‌کند؟
سرماخوردگی عفونت کوتاه‌مدت دستگاه تنفسی فوقانی است که ویروس‌های مختلف می‌توانند آن را ایجاد کنند. راینوویروس‌ها از شایع‌ترین عوامل‌اند، اما بیش از ۲۰۰ ویروس با سرماخوردگی ارتباط دارند. به همین دلیل، ابتلا به یک سرماخوردگی فرد را در برابر همه سرماخوردگی‌های آینده ایمن نمی‌کند.
هوای سرد به‌تنهایی علت بیماری نیست؛ برای سرماخوردن باید با یکی از ویروس‌های عامل آن تماس پیدا کنید. با این حال، تجمع افراد در فضای بسته و تماس نزدیک می‌تواند فرصت انتقال ویروس‌های تنفسی را بیشتر کند.
علائم سرماخوردگی چیست؟
علائم معمولاً چند روز پس از ورود ویروس شروع می‌شوند و بیشتر در بینی و گلو احساس می‌شوند. نشانه‌های رایج عبارت‌اند از:
- آبریزش یا گرفتگی بینی؛
- عطسه؛
- گلودرد؛
- سرفه؛
- سردرد یا احساس خستگی خفیف؛
- تب خفیف در برخی افراد، هرچند بسیاری از مبتلایان تب ندارند.
بیشتر افراد طی یک تا دو هفته بهتر می‌شوند. آبریزش، گرفتگی بینی یا سرفه ممکن است تا ۱۰ تا ۱۴ روز ادامه داشته باشد، اما باید روند رو به بهبود داشته باشد. زرد یا سبز شدن ترشحات بینی پس از چند روز به‌تنهایی نشانه عفونت باکتریایی و دلیل مصرف آنتی‌بیوتیک نیست.
سرماخوردگی چگونه منتقل می‌شود؟
ویروس‌های سرماخوردگی از راه قطرات و ذرات تنفسی، تماس نزدیک با فرد بیمار و دست‌زدن به سطح آلوده و سپس لمس چشم، بینی یا دهان منتقل می‌شوند. شدت انتقال در همه روزهای بیماری یکسان نیست، اما تا زمانی که علائم تنفسی دارید بهتر است احتمال سرایت را در نظر بگیرید.
چطور سرماخوردگی را از آلرژی و آنفولانزا تشخیص دهیم؟
تنها از روی علائم همیشه نمی‌توان تشخیص قطعی داد. تفاوت سرماخوردگی و آنفولانزا در این است که سرماخوردگی معمولاً تدریجی‌تر و خفیف‌تر است و آبریزش یا گرفتگی بینی در آن برجسته‌تر دیده می‌شود. آنفولانزا اغلب ناگهانی‌تر شروع می‌شود و تب، لرز، بدن‌درد، سردرد و خستگی شدیدتری ایجاد می‌کند. در افراد در معرض عوارض یا هنگام علائم شدید، آزمایش و ارزیابی پزشک می‌تواند اهمیت داشته باشد.
در تفاوت آلرژی و سرماخوردگی، خارش چشم و بینی، عطسه‌های پی‌درپی و ارتباط علائم با گرده، گردوغبار یا عامل مشخص بیشتر به نفع آلرژی است. آلرژی عفونی و مسری نیست و ممکن است تا زمان تماس با محرک ادامه پیدا کند؛ سرماخوردگی ویروسی است و معمولاً طی یک دوره محدود فروکش می‌کند.
بارداری هم تشخیص سرماخوردگی را تغییر نمی‌دهد، اما انتخاب دارو را حساس‌تر می‌کند. در سرماخوردگی در بارداری، پیش از مصرف هر فرآورده ترکیبی، گیاهی یا بدون نسخه با پزشک یا داروساز مشورت کنید؛ «طبیعی» بودن یک محصول به معنای بی‌خطر بودن آن در بارداری نیست.
برای بهتر شدن سرماخوردگی چه کار کنیم؟
برای سرماخوردگی ساده درمانی که ویروس را از بدن حذف کند وجود ندارد؛ هدف، کاهش ناراحتی تا زمان بهبود طبیعی بدن است. این اقدامات معمولاً کمک‌کننده‌اند:
- استراحت کافی و نوشیدن مایعات؛
- استفاده از اسپری یا قطره سالین بینی؛
- مرطوب‌کردن هوا با دستگاه تمیز و بخور سرد؛
- غرغره آب‌نمک گرم برای گلودرد؛
- مصرف عسل برای کاهش سرفه در بزرگسالان و کودکان بالاتر از یک سال؛
- پرسیدن از پزشک یا داروساز درباره مسکن، تب‌بر یا داروی بدون نسخه متناسب با سن و وضعیت سلامت.
در سرماخوردگی بزرگسالان، داروهای ترکیبی ممکن است چند ماده مؤثره داشته باشند. برچسب فرآورده را بخوانید تا یک ماده مانند استامینوفن را هم‌زمان از چند محصول دریافت نکنید. فشارخون بالا، بیماری قلبی، بیماری کلیوی، گلوکوم، بارداری و مصرف داروهای دیگر می‌توانند انتخاب فرآورده را محدود کنند.
مرتبط:
چرا آنتی بیوتیک برای سرماخوردگی لازم نیست؟
آنتی‌بیوتیک برای سرماخوردگی ساده لازم نیست، چون سرماخوردگی را ویروس‌ها ایجاد می‌کنند و آنتی‌بیوتیک‌ها باکتری‌ها را هدف می‌گیرند. مصرف آنتی‌بیوتیک نه ویروس را از بین می‌برد، نه دوره بیماری را کوتاه می‌کند و نه مانع انتقال سرماخوردگی می‌شود.
مصرف بی‌دلیل می‌تواند عارضه‌هایی مانند اسهال، بثورات پوستی یا واکنش حساسیتی ایجاد کند و به مقاومت میکروبی دامن بزند؛ یعنی باکتری‌ها در آینده به دارو پاسخ کمتری بدهند. باقی‌مانده آنتی‌بیوتیک قبلی را مصرف نکنید و داروی فرد دیگری را هم نگیرید.
گاهی پس از یک عفونت ویروسی، عفونت باکتریایی مانند ذات‌الریه ایجاد می‌شود. در این حالت پزشک بر اساس شرح حال، معاینه و در صورت نیاز آزمایش تصمیم می‌گیرد که آنتی‌بیوتیک لازم است یا نه. تغییر رنگ مخاط به‌تنهایی چنین تصمیمی را توجیه نمی‌کند.
چه زمانی برای سرماخوردگی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر تنگی نفس یا تنفس تند، نشانه‌های کم‌آبی، یا هر علامت شدید و نگران‌کننده دارید، ارزیابی پزشکی را به تعویق نیندازید. همچنین در این موارد با پزشک تماس بگیرید:
- تب بیش از چهار روز ادامه دارد؛
- علائم بیش از ۱۰ روز بدون بهبود باقی مانده‌اند؛
- تب یا سرفه بهتر شده و سپس برگشته یا بدتر شده است؛
- بیماری مزمن مانند آسم یا بیماری قلبی تشدید شده است؛
- فرد باردار، سالمند، دارای نقص ایمنی یا در معرض عوارض شدید آنفولانزا یا کووید-۱۹ است.
علائم سرماخوردگی با آنفولانزا و کووید-۱۹ هم‌پوشانی دارند. اگر در گروه پرخطر هستید، تماس زودهنگام با پزشک مهم است؛ درمان‌های ضدویروسی این بیماری‌ها در صورت تجویز، معمولاً وقتی زود شروع شوند بیشترین فایده را دارند.
چطور از انتقال سرماخوردگی جلوگیری کنیم؟
شستن دست‌ها با آب و صابون، لمس نکردن صورت با دست نشسته، پوشاندن سرفه و عطسه با دستمال یا آرنج، تهویه فضا و نداشتن تماس نزدیک هنگام بیماری احتمال انتقال را کم می‌کند. لیوان، قاشق و وسایل شخصی را مشترک استفاده نکنید و سطوحی را که زیاد لمس می‌شوند تمیز نگه دارید.
پرسش‌های رایج درباره سرماخوردگی چیست؟
آیا ترشحات سبز بینی یعنی عفونت باکتریایی است؟
خیر، نه لزوماً. مخاط بینی ممکن است در روند طبیعی سرماخوردگی سفید، زرد یا سبز شود. تشخیص عفونت باکتریایی به مجموعه علائم، مدت بیماری و معاینه بستگی دارد.
آیا واکسنی برای سرماخوردگی وجود دارد؟
خیر. ویروس‌های بسیار متنوعی می‌توانند سرماخوردگی ایجاد کنند و واکسن واحدی برای آن وجود ندارد. واکسن آنفولانزا نیز برای پیشگیری از آنفولانزا است، نه همه سرماخوردگی‌ها.
بزرگسالان معمولاً چند بار در سال سرما می‌خورند؟
به‌طور میانگین، بزرگسالان حدود دو تا سه بار در سال سرما می‌خورند و کودکان معمولاً دفعات بیشتری بیمار می‌شوند. تعداد دفعات به میزان تماس با ویروس‌ها و شرایط فردی بستگی دارد.
اگر برای کنترل علائم به فرآورده بدون نسخه نیاز دارید، در داروخانه آنلاین داروم درخواست استعلام ثبت کنید تا داروخانه موجودی و قیمت روز را بررسی کند و داروساز درباره انتخاب و مصرف درست راهنمایی بدهد. موجودی و قیمت پیش از بررسی داروخانه قطعی نیست.
در نهایت درباره سرماخوردگی چه باید بدانیم؟
سرماخوردگی یک عفونت ویروسی شایع و معمولاً خفیف است که بیشتر با استراحت، مایعات و مراقبت علامتی بهتر می‌شود. آنتی‌بیوتیک برای نوع ساده آن فایده‌ای ندارد. شدت غیرعادی، تنگی نفس، طولانی‌شدن علائم یا بدترشدن پس از بهبود، نشانه‌هایی هستند که ارزیابی پزشکی را ضروری می‌کنند.
دیدگاهتان را بنویسید