این مطلب برای آگاهی عمومی است و جای توصیه پزشک، داروساز یا دیگر متخصصان واجد صلاحیت را نمی‌گیرد. اگر داروی دیگری مصرف می‌کنید، بیماری زمینه‌ای دارید یا درباره زمان مصرف مطمئن نیستید، با داروساز یا پزشک مشورت کنید.برای استعلام قیمت و تهیه قرص اورژانسی می‌توانید درخواست خود را در داروخانه آنلاین داروم ثبت کنید تا داروخانه موجودی و قیمت روز را بررسی کند؛ سفارش پس از تأیید و پرداخت انجام می‌شود.
عوارض شایع قرص اورژانسی چیست؟
شایع‌ترین عوارض به دستگاه گوارش، سیستم عصبی و چرخه قاعدگی مربوط‌اند. ممکن است هیچ عارضه‌ای نداشته باشید یا فقط یک یا چند مورد از علائم زیر را تجربه کنید:
- تهوع و گاهی استفراغ یا اسهال
- سردرد، سرگیجه یا احساس خستگی
- گرفتگی یا درد خفیف زیر شکم شبیه درد پریود
- حساسیت یا درد سینه‌ها
- لکه‌بینی یا خونریزی بین دو قاعدگی
- پریود زودتر یا دیرتر از زمان انتظار، یا خونریزی سبک‌تر یا سنگین‌تر از معمول
وجود یا نبود این علائم نشان نمی‌دهد قرص حتماً اثر کرده یا بی‌اثر بوده است. راه مطمئن برای بررسی بارداری، انجام تست در زمان مناسب است.
عوارض قرص اورژانسی چند روز طول می‌کشد؟
تهوع، سردرد، سرگیجه، خستگی و گرفتگی شکم معمولاً طی چند روز بهتر می‌شوند. تغییرات خونریزی می‌تواند تا قاعدگی بعدی ادامه پیدا کند، چون قرص اورژانسی ممکن است زمان تخمک‌گذاری و در نتیجه زمان پریود را جابه‌جا کند.
اگر یک عارضه شدید است، بدتر می‌شود یا پس از چند روز فروکش نمی‌کند، آن را فقط به قرص نسبت ندهید و با پزشک یا داروساز تماس بگیرید. بیماری گوارشی، کم‌خونی، بارداری یا علت‌های دیگری نیز ممکن است علائم مشابه ایجاد کنند.
قرص اورژانسی چه تغییری در پریود ایجاد می‌کند؟
پریود بعدی ممکن است چند روز زودتر یا دیرتر شروع شود و مقدار خونریزی آن با حالت معمول فرق کند. لکه‌بینی خفیف پس از مصرف نیز ممکن است رخ دهد و به‌تنهایی نه نشانه پریود واقعی است و نه بارداری را رد می‌کند.
اگر پریود بیش از یک هفته از زمان مورد انتظار عقب افتاد، تست بارداری انجام دهید. همچنین اگر تا سه هفته پس از رابطه محافظت‌نشده خونریزی قاعدگی نداشتید، حتی در نبود علائم بارداری تست بدهید. منفی شدن یک تست خیلی زودهنگام قطعی نیست؛ در صورت ادامه تأخیر، تست را طبق دستور محصول تکرار کنید یا از پزشک راهنمایی بگیرید.
مرتبط:
چه علائمی بعد از قرص اورژانسی خطرناک است؟
درد شدید یا مداوم زیر شکم، به‌ویژه سه تا پنج هفته پس از مصرف لوونورژسترول، باید سریع بررسی شود. اگر قرص موفق نبوده و بارداری رخ داده باشد، این درد می‌تواند از نشانه‌های بارداری خارج‌رحمی باشد؛ وضعیتی که نیاز به ارزیابی فوری دارد.
در هر یک از موارد زیر مراقبت پزشکی فوری بگیرید:
- درد شدید یا یک‌طرفه زیر شکم، درد شانه، ضعف شدید، غش یا سرگیجه قابل‌توجه
- خونریزی بسیار سنگین، به‌خصوص همراه با درد، رنگ‌پریدگی یا احساس غش
- تنگی نفس، ورم صورت یا زبان، کهیر گسترده یا دیگر نشانه‌های واکنش حساسیتی شدید
- تست بارداری مثبت همراه با درد شکم یا خونریزی
این نشانه‌ها الزاماً به معنی عارضه مستقیم قرص نیستند، اما نباید در خانه منتظر برطرف شدن آن‌ها ماند.
اگر بعد از خوردن قرص استفراغ کنیم چه کار کنیم؟
استفراغ زودهنگام ممکن است جذب دارو را کم کند. راهنمای WHO تکرار دوز را در صورت استفراغ طی دو ساعت توصیه می‌کند و راهنمای CDC بازه سه‌ساعته را در نظر می‌گیرد؛ بنابراین اگر در سه ساعت اول استفراغ کردید، همان موقع با داروساز یا پزشک تماس بگیرید تا با توجه به نوع قرص درباره دوز جایگزین تصمیم بگیرد.
مصرف روتین داروی ضدتهوع برای همه لازم نیست. اگر سابقه تهوع شدید دارید یا استفراغ ادامه‌دار است، انتخاب داروی ضدتهوع را به داروساز یا پزشک بسپارید.
برای کمتر شدن عوارض قرص اورژانسی چه میتوان کرد؟
استراحت، نوشیدن مایعات و خوردن وعده‌های سبک می‌تواند تحمل تهوع یا ضعف را آسان‌تر کند. برای سردرد یا گرفتگی خفیف، قبل از مصرف مسکن با داروساز بررسی کنید؛ به‌خصوص اگر حساسیت دارویی، بیماری کبدی یا کلیوی، زخم معده، مصرف رقیق‌کننده خون یا احتمال بارداری دارید.
برای لکه‌بینی از پد استفاده کنید تا مقدار خونریزی را بهتر بسنجید. تاریخ رابطه، زمان مصرف قرص، زمان استفراغ احتمالی و تاریخ قاعدگی بعدی را یادداشت کنید؛ این اطلاعات در صورت نیاز به مشاوره پزشکی مفید است.
آیا مصرف مکرر قرص اورژانسی عوارض دائمی دارد؟
شواهد موجود محدودیت ثابت و علمی مانند «فقط دو یا سه بار در سال» تعیین نکرده‌اند. WHO می‌گوید مصرف تکراری قرص‌های اورژانسی خطر شناخته‌شده‌ای برای سلامت ایجاد نمی‌کند، اما می‌تواند عوارضی مانند بی‌نظمی قاعدگی را بیشتر کند و از روش‌های منظم پیشگیری نیز کم‌اثرتر است.
اگر چند بار به پیشگیری اورژانسی نیاز پیدا کرده‌اید، بهتر است یک روش منظم و مناسب انتخاب کنید. پاسخ دقیق به اینکه قرص اورژانسی را چند بار میتوان مصرف کرد؟ به نوع دارو، زمان روابط محافظت‌نشده و شرایط فردی وابسته است؛ ضمن اینکه هر دوز فقط برای رابطه‌ای است که پیش از مصرف رخ داده و از رابطه‌های بعدی محافظت نمی‌کند.
آیا عوارض برندهای مختلف قرص اورژانسی فرق دارد؟
ماده مؤثره و مقدار آن از نام برند مهم‌تر است. قرص اورژانسی تنسی و قرص اورژانسی اووسیز از فرآورده‌های حاوی لوونورژسترول هستند؛ بنابراین الگوی کلی عوارض آن‌ها به عوارض قرص اورژانسی لوونورژسترول شباهت دارد. بااین‌حال شکل ارائه، مقدار هر قرص، مواد جانبی و دستور مصرف هر فرآورده ممکن است متفاوت باشد و باید بروشور همان بسته خوانده شود.
همه قرص‌های اورژانسی لوونورژسترول نیستند. اولیپریستال و رژیم ترکیبی استروژن‌ـ‌پروژستین نیز وجود دارند و عوارض یا ملاحظات مصرفشان دقیقاً یکسان نیست؛ رژیم ترکیبی معمولاً تهوع و استفراغ بیشتری ایجاد می‌کند. دو نوع قرص اورژانسی را خودسرانه با هم ترکیب نکنید.
مصرف قرص اورژانسی در بارداری یا شیردهی چه ملاحظاتی دارد؟
قرص اورژانسی بارداری ایجادشده را پایان نمی‌دهد و قرص سقط نیست. اگر فرد بدون اطلاع از بارداری لوونورژسترول مصرف کرده باشد، داده‌های موجود آسیب شناخته‌شده‌ای برای بارداری یا جنین نشان نداده‌اند؛ بااین‌حال قرص اورژانسی در بارداری کاربردی ندارد و در صورت مثبت شدن تست باید برای مراقبت مناسب اقدام کرد.
لوونورژسترول به مقدار کمی وارد شیر می‌شود و راهنمای فرآورده می‌تواند برای کاهش مواجهه شیرخوار، زمان‌بندی مصرف نسبت به شیردهی را پیشنهاد کند. چون توصیه‌ها ممکن است با نوع ماده مؤثره فرق کنند، درباره قرص اورژانسی در شیردهی نام دقیق دارو را به پزشک یا داروساز بگویید و از قطع خودسرانه شیردهی پرهیز کنید.
آیا قرص اورژانسی باعث ناباروری یا آسیب به رحم می‌شود؟
خیر؛ شواهد معتبر نشان نمی‌دهند قرص اورژانسی به رحم آسیب دائمی بزند یا باروری آینده را کاهش دهد. باروری می‌تواند خیلی زود برگردد، بنابراین این قرص برای رابطه‌های محافظت‌نشده بعدی پوشش ایجاد نمی‌کند.
تغییر موقت پریود یا لکه‌بینی به معنی «به‌هم‌ریختن دائمی هورمون‌ها» نیست. اگر بی‌نظمی چرخه ادامه پیدا کرد، علت‌های دیگر مانند بارداری، مشکلات تیروئید یا اختلالات تخمک‌گذاری نیز باید بررسی شوند.
چه نکته‌ای را پیش از نتیجه‌گیری باید به خاطر سپرد؟
اگر پس از رابطه محافظت‌نشده هنوز برای اقدام در بازه زمانی مناسب هستید، منتظر بروز علائم نمانید. برای بررسی نوع قرص، تداخل با داروهای ضدتشنج، ریفامپین، برخی داروهای HIV یا علف چای و نیز انتخاب روش مناسب می‌توانید از داروساز کمک بگیرید. ثبت درخواست در داروخانه آنلاین داروم امکان استعلام موجودی و قیمت را از داروخانه فراهم می‌کند، اما جای ارزیابی پزشکی در وضعیت‌های هشدار را نمی‌گیرد.
جمع‌بندی عوارض قرص اورژانسی چیست؟
بیشتر عوارض قرص اورژانسی مانند تهوع، سردرد، خستگی، گرفتگی شکم، لکه‌بینی و جابه‌جایی زمان پریود موقتی‌اند. استفراغ در سه ساعت اول، تأخیر پریود بیش از یک هفته، نداشتن پریود تا سه هفته پس از رابطه یا درد شدید زیر شکم نیاز به اقدام مشخص دارد. قرص اورژانسی به باروری آینده آسیب شناخته‌شده‌ای نمی‌زند، اما روش مناسبی برای پیشگیری همیشگی نیست.
سؤالات رایج درباره عوارض قرص اورژانسی چیست؟
آیا لکه‌بینی یعنی قرص اورژانسی اثر کرده است؟
خیر. لکه‌بینی می‌تواند از عوارض دارو باشد، اما اثر کردن قرص را ثابت نمی‌کند و بارداری را هم رد نمی‌کند.
آیا نداشتن عارضه یعنی قرص بی‌اثر بوده است؟
خیر. بعضی افراد هیچ علامتی ندارند. اثربخشی را نمی‌توان از روی تهوع، خونریزی یا سایر عوارض تشخیص داد.
آیا قرص اورژانسی باعث جوش یا ریزش مو می‌شود؟
جوش و ریزش مو جزو عوارض کوتاه‌مدت شاخص و ثابت‌شده مصرف تک‌دوز لوونورژسترول نیستند. اگر این مشکلات ادامه دارند، علت‌های شایع‌تر باید بررسی شوند.
آیا با وجود خونریزی بعد از قرص باید تست بارداری داد؟
اگر خونریزی فقط لکه‌بینی بوده، پریود بیش از یک هفته دیر شده یا تا سه هفته پس از رابطه قاعدگی نداشته‌اید، بله؛ تست بارداری لازم است.
دیدگاهتان را بنویسید