برای پیشگیری اورژانسی می‌توان از بعضی قرص‌های ترکیبی LD یا HD با روش «یوزپه» استفاده کرد، اما این روش معمولاً انتخاب دوم است. اگر قرص اورژانسی اختصاصی لوونورژسترول در دسترس باشد، به‌دلیل اثربخشی بهتر و تهوع و استفراغ کمتر، معمولاً به LD یا HD ترجیح داده می‌شود.
در فرمول رایج LD، چهار قرص در اولین نوبت و چهار قرص ۱۲ ساعت بعد مصرف می‌شود؛ در فرمول رایج HD، دو قرص در اولین نوبت و دو قرص ۱۲ ساعت بعد. این تعداد فقط برای قرص‌هایی درست است که مقدار اتینیل‌استرادیول و لوونورژسترول روی بسته با جدول این مقاله مطابقت داشته باشد.
برای استعلام قیمت و بررسی موجودی قرص‌های پیشگیری اورژانسی می‌توانید درخواست خود را در داروخانه آنلاین داروم ثبت کنید. داروخانه پس از بررسی موجودی و قیمت روز، امکان ادامه سفارش را اعلام می‌کند؛ موجودی یا قیمت ثابت از قبل تضمین نمی‌شود.
این مقاله برای آگاهی عمومی است و جایگزین توصیه پزشک، داروساز یا دیگر متخصصان واجد صلاحیت نیست. در انتخاب فرآورده و محاسبه تعداد قرص‌ها، ترکیب نوشته‌شده روی بسته را با داروساز کنترل کنید.
پیشگیری اورژانسی با قرص LD یا HD چگونه انجام می‌شود؟
روش LD/HD در واقع «روش یوزپه» است: در هر نوبت باید مجموعاً ۱۰۰ میکروگرم اتینیل‌استرادیول و ۰٫۵ میلی‌گرم لوونورژسترول دریافت شود و همان دوز ۱۲ ساعت بعد تکرار شود. نوبت اول را هرچه زودتر پس از رابطه بدون محافظت یا شکست روش پیشگیری مصرف کنید.
| فرآورده ترکیبی | مقدار هر قرص | نوبت اول | ۱۲ ساعت بعد |
|---|---|---|---|
| LD رایج | ۰٫۰۳ میلی‌گرم اتینیل‌استرادیول + ۰٫۱۵ میلی‌گرم لوونورژسترول | ۴ قرص فعال | ۴ قرص فعال |
| HD رایج | ۰٫۰۵ میلی‌گرم اتینیل‌استرادیول + ۰٫۲۵ میلی‌گرم لوونورژسترول | ۲ قرص فعال | ۲ قرص فعال |
نام LD یا HD به‌تنهایی برای تعیین دوز کافی نیست. اگر ترکیب روی جعبه متفاوت است، قرص‌ها چندفازی هستند یا نمی‌دانید کدام قرص‌های بسته فعال‌اند، تعداد را حدس نزنید و از داروساز بپرسید. مصرف اشتباه قرص‌های غیرفعال یا فرآورده‌ای با پروژستین متفاوت ممکن است دوز لازم روش یوزپه را تأمین نکند.
راهنماهای بین‌المللی توصیه می‌کنند قرص پیشگیری اورژانسی در سریع‌ترین زمان ممکن و حداکثر تا ۱۲۰ ساعت پس از رابطه مصرف شود، اما اثر قرص‌ها با گذشت زمان کاهش می‌یابد. اگر بیش از ۷۲ ساعت گذشته، برای انتخاب مؤثرتر مانند اولی‌پریستال یا IUD مسی با پزشک یا ماما تماس بگیرید؛ IUD مسی تا پنج روز، مؤثرترین روش اورژانسی شناخته می‌شود.
LD و HD با قرص اورژانسی اختصاصی چه تفاوتی دارند؟
تفاوت اصلی در ترکیب، تعداد قرص و تحمل‌پذیری است. LD و HD قرص‌های پیشگیری روزانه ترکیبی‌اند که در دوز بالاتر برای وضعیت اضطراری استفاده می‌شوند، اما قرص اختصاصی از ابتدا برای پیشگیری پس از رابطه طراحی شده است.
| ویژگی | LD یا HD به روش یوزپه | لوونورژسترول اختصاصی |
|---|---|---|
| هورمون‌ها | اتینیل‌استرادیول + لوونورژسترول | فقط لوونورژسترول |
| دوز استاندارد | دو نوبت با فاصله ۱۲ ساعت | ۱٫۵ میلی‌گرم یک‌جا یا مجموع دو قرص ۰٫۷۵ میلی‌گرمی |
| اثربخشی نسبی | کمتر از لوونورژسترول اختصاصی | بیشتر از روش یوزپه |
| تهوع و استفراغ | شایع‌تر | کمتر |
| جایگاه عملی | راه‌حل جایگزین وقتی گزینه اختصاصی در دسترس نیست | انتخاب ترجیحی در صورت دسترسی و مناسب‌بودن |
هیچ‌کدام از این قرص‌ها بارداری برقرارشده را خاتمه نمی‌دهند و «قرص سقط» نیستند. کار اصلی آن‌ها به‌تعویق‌انداختن یا جلوگیری از تخمک‌گذاری پیش از شکل‌گیری بارداری است. همچنین از عفونت‌های مقاربتی یا رابطه بدون محافظت بعدی پیشگیری نمی‌کنند.
بین LD، HD و لوونورژسترول اختصاصی کدام انتخاب بهتری است؟
اگر لوونورژسترول اختصاصی به‌موقع در دسترس باشد، معمولاً از LD یا HD انتخاب بهتری است. مرور شواهد کاکرین نشان می‌دهد لوونورژسترول نسبت به روش یوزپه با بارداری کمتر و عوارض کلی، تهوع و استفراغ کمتری همراه بوده است.
اگر می‌خواهید ابتدا انواع روش‌ها، زمان مصرف و محدودیت‌های آن‌ها را یک‌جا مرور کنید، راهنمای قرص اورژانسی نقطه شروع مناسبی است. برای جزئیات ماده مؤثره، تداخل‌ها و نکات ایمنی نیز صفحه قرص اورژانسی لوونورژسترول این زیرموضوع را پوشش می‌دهد.
فرآورده اختصاصی ممکن است یک قرص ۱٫۵ میلی‌گرمی یا دو قرص ۰٫۷۵ میلی‌گرمی داشته باشد. مجموع ماده مؤثره در هر دو شکل ۱٫۵ میلی‌گرم است و شکل بسته‌بندی به‌تنهایی به معنی قوی‌تر یا ضعیف‌تر بودن نیست؛ توضیح کامل در مطلب تفاوت قرص اورژانسی تکی و دوتایی آمده است.
تنسی و اووسیز از نام‌هایی هستند که ممکن است هنگام جست‌وجوی فرآورده‌های اختصاصی ببینید. پیش از مصرف، مقدار لوونورژسترول و دستور همان بسته را بررسی کنید؛ جزئیات هر محصول در صفحات قرص اورژانسی تنسی و قرص اورژانسی اووسیز جداگانه توضیح داده شده است.
اگر بعد از مصرف استفراغ کنیم یا نوبت دوم دیر شود چه باید کرد؟
اگر تا دو ساعت پس از مصرف LD، HD یا لوونورژسترول استفراغ کردید، بر اساس توصیه سازمان جهانی بهداشت باید همان دوز هرچه زودتر تکرار شود. چون راهنمای CDC بازه سه‌ساعته را در نظر می‌گیرد، اگر استفراغ بین دو تا سه ساعت رخ داد یا ادامه پیدا کرد، برای تصمیم دقیق با داروساز یا پزشک تماس بگیرید.
تهوع در روش یوزپه شایع‌تر است، اما مصرف روتین داروی ضدتهوع برای همه توصیه نمی‌شود. اگر سابقه تهوع شدید دارید، داروساز می‌تواند با توجه به شرایط و داروهای دیگر شما درباره ضدتهوع مناسب نظر بدهد.
اگر نوبت دوم LD یا HD را دقیقاً در ساعت دوازدهم فراموش کردید، آن را به محض یادآوری مصرف کنید و برای ارزیابی زمان سپری‌شده با داروساز تماس بگیرید. دوز را خودسرانه دو برابر نکنید و مصرف را از ابتدا تکرار نکنید، مگر متخصص چنین توصیه‌ای کرده باشد.
بعد از مصرف قرص اورژانسی چه کارهایی لازم است؟
پس از لوونورژسترول یا روش یوزپه می‌توان روش هورمونی منظم را بلافاصله شروع یا از سر گرفت، اما تا هفت روز باید از رابطه پرهیز کرد یا کاندوم به‌کار برد. این قرص فقط برای رابطه‌ای است که پیش از مصرف رخ داده و برای رابطه‌های بعدی پوشش ایجاد نمی‌کند.
- تاریخ رابطه، زمان نوبت اول و زمان نوبت دوم را یادداشت کنید.
- منتظر تغییر خفیف در زمان یا مقدار خونریزی قاعدگی باشید؛ جلو یا عقب افتادن چندروزه ممکن است رخ دهد.
- اگر تا سه هفته خونریزی قاعدگی یا خونریزی ناشی از قطع هورمون نداشتید، تست بارداری انجام دهید.
- اگر رابطه بدون محافظت دیگری رخ داد، دوباره برای ارزیابی پیشگیری اورژانسی اقدام کنید.
- در صورت احتمال تماس با عفونت مقاربتی، برای آزمایش و مراقبت مناسب مراجعه کنید.
چه زمانی بعد از مصرف باید فوراً ارزیابی پزشکی شویم؟
درد شدید یا یک‌طرفه زیر شکم، غش یا ضعف شدید، درد شانه همراه با درد شکم، و خونریزی بسیار شدید نیازمند ارزیابی فوری است. درد شدید زیر شکم که سه تا پنج هفته بعد از لوونورژسترول رخ می‌دهد می‌تواند نشانه بارداری خارج‌رحمی باشد و نباید منتظر تست خانگی بعدی ماند.
همچنین اگر قاعدگی بیش از یک هفته از زمان مورد انتظار عقب افتاد، خونریزی به‌طور غیرعادی کم یا کوتاه بود، یا تست بارداری مثبت شد، با پزشک یا ماما تماس بگیرید. قرص اورژانسی خطر همه بارداری‌ها را صفر نمی‌کند.
چه کسانی بهتر است پیش از انتخاب LD یا HD با متخصص مشورت کنند؟
وجود بیماری یا مصرف دارو نباید باعث تأخیر غیرضروری در پیشگیری اورژانسی شود، اما انتخاب نوع روش مهم است. اگر داروهای القاکننده آنزیم‌های کبدی مانند بعضی داروهای ضدتشنج، ریفامپین، برخی داروهای HIV یا علف چای مصرف می‌کنید، اثر قرص‌های هورمونی ممکن است کمتر شود و IUD مسی می‌تواند گزینه مناسب‌تری باشد.
در شاخص توده بدنی بالاتر از ۳۰، اثربخشی قرص‌های اورژانسی ممکن است کاهش یابد، ولی نباید دسترسی به آن‌ها رد شود. در این وضعیت یا اگر بیش از ۷۲ ساعت گذشته است، ارزیابی سریع برای IUD مسی یا گزینه مناسب دیگر ارزش بیشتری دارد.
اگر بارداری از قبل ایجاد شده باشد، این قرص‌ها آن را متوقف نمی‌کنند. با این حال، مصرف تصادفی قرص پیشگیری اورژانسی برای خاتمه بارداری کاربرد ندارد و در صورت احتمال بارداری باید تست و ارزیابی انجام شود.
پرسش‌های رایج درباره LD و HD برای پیشگیری اورژانسی چیست؟
آیا یک یا دو قرص LD برای پیشگیری اورژانسی کافی است؟
خیر، در فرمول رایج ۰٫۰۳ میلی‌گرم اتینیل‌استرادیول و ۰٫۱۵ میلی‌گرم لوونورژسترول، هر نوبت چهار قرص لازم است. با این حال، قبل از شمارش قرص‌ها حتماً ترکیب روی بسته را بررسی کنید.
آیا می‌توان نوبت دوم LD یا HD را حذف کرد؟
خیر. روش یوزپه دو نوبت دارد و نوبت دوم ۱۲ ساعت بعد بخشی از رژیم استاندارد است. حذف آن می‌تواند احتمال موفقیت را کاهش دهد.
آیا مصرف قرص اورژانسی باعث ناباروری می‌شود؟
خیر. بر اساس سازمان جهانی بهداشت، قرص‌های اورژانسی به باروری آینده آسیب نمی‌زنند و بازگشت باروری را به تأخیر نمی‌اندازند. با این حال، استفاده مکرر ممکن است بی‌نظمی قاعدگی و عوارض بیشتری ایجاد کند و بهتر است یک روش منظم مناسب انتخاب شود.
آیا پریودشدن بلافاصله بعد از قرص یعنی روش حتماً موفق بوده است؟
نه لزوماً. لکه‌بینی یا خونریزی می‌تواند عارضه هورمونی باشد و موفقیت را قطعی نمی‌کند. اگر خونریزی مورد انتظار تا سه هفته رخ نداد یا علائم بارداری داشتید، تست انجام دهید.
برای تهیه فرآورده مناسب، می‌توانید از داروخانه آنلاین داروم بخواهید موجودی و قیمت روز را بررسی کند و پس از تأیید داروخانه و پرداخت، سفارش را ادامه دهید. انتخاب نهایی و تعداد قرص باید با ترکیب روی بسته و توصیه داروساز هماهنگ باشد.
در نهایت برای پیشگیری اورژانسی LD یا HD بهتر است یا قرص اختصاصی؟
در صورت دسترسی، قرص اختصاصی لوونورژسترول معمولاً بر LD و HD اولویت دارد؛ چون اثربخشی بیشتری دارد، ساده‌تر مصرف می‌شود و کمتر باعث تهوع و استفراغ می‌شود. LD یا HD می‌تواند راه‌حل جایگزین باشد، اما فقط با فرمول درست، تعداد صحیح قرص و تکرار نوبت پس از ۱۲ ساعت.
زمان مهم است: برای پیدا کردن گزینه ایده‌آل مصرف را به تعویق نیندازید. اگر بیش از ۷۲ ساعت گذشته، داروی مؤثر بر آنزیم‌های کبدی مصرف می‌کنید، BMI بالاتر از ۳۰ دارید یا درباره ترکیب قرص مطمئن نیستید، همان روز از داروساز، پزشک یا ماما راهنمایی بگیرید.
دیدگاهتان را بنویسید