لوونورژسترول یکی از مهمترین داروهای هورمونی در حوزه پیشگیری از بارداری است که بهخصوص در شرایط اضطراری مورد استفاده قرار میگیرد. بسیاری از افراد این دارو را با نامهایی مانند قرص لوونورژسترول، قرص اورژانسی یا قرص تنسی میشناسند. این دارو میتواند در صورت مصرف بهموقع احتمال بارداری ناخواسته را به شکل قابل توجهی کاهش دهد.
در این مطلب یک راهنمای جامع درباره داروی لوونورژسترول ارائه میدهیم تا به تمام سوالات رایج شما درباره قرص ضدبارداری لوونورژسترول پاسخ داده شود.
قرص لوونورژسترول چیست؟
لوونورژسترول نوعی هورمون مصنوعی از خانواده پروژستینها است که در بسیاری از داروهای جلوگیری از بارداری استفاده میشود. این هورمون مشابه هورمون طبیعی پروژسترون در بدن عمل میکند و میتواند چرخه طبیعی تخمکگذاری را تحت تأثیر قرار دهد.
قرص لوونورژسترول یکی از رایجترین انواع قرص اورژانسی است که برای جلوگیری از بارداری پس از رابطه جنسی محافظتنشده استفاده میشود. این دارو معمولاً در دو دوز اصلی تولید میشود:
- قرص لوونورژسترول ۰.۷۵ میلیگرم
- قرص لوونورژسترول ۱.۵ میلیگرم
در بازار دارویی ایران یکی از معروفترین نامهای تجاری این دارو قرص تنسی است. این دارو در دو نوع قرص تنسی 75 و تنسی 1.5 عرضه میشود که هر دو حاوی ماده مؤثره لوونورژسترول هستند.
داروی لوونورژسترول در صورتی که در زمان مناسب مصرف شود میتواند احتمال بارداری را تا حد زیادی کاهش دهد، اما باید توجه داشت که این دارو برای استفاده مداوم طراحی نشده و تنها به عنوان قرص اورژانسی استفاده میشود.
موارد اصلی کاربرد قرص لوونورژسترول
همانطور که اشاره شد قرص لوونورژسترول در شرایط خاص و اضطراری برای جلوگیری از بارداری استفاده میشود. مهمترین کاربردهای داروی لوونورژسترول شامل موارد زیر است:
پیشگیری از بارداری پس از رابطه محافظت نشده
اصلیترین کاربرد قرص ضدبارداری لوونورژسترول جلوگیری از بارداری پس از رابطه جنسی بدون استفاده از روشهای پیشگیری است.
پارگی یا لغزش کاندوم
اگر در حین رابطه کاندوم پاره شود یا از جای خود خارج شود، مصرف قرص تنسی میتواند احتمال بارداری را کاهش دهد.
فراموش کردن مصرف قرصهای جلوگیری
در صورتی که فرد چند نوبت از قرصهای جلوگیری از بارداری را فراموش کرده باشد، مصرف هرگونه قرص اورژانسی مانند قرص لوونورژسترول توصیه میشود.
تجاوز یا رابطه ناخواسته
در شرایطی مانند تجاوز جنسی نیز پزشکان ممکن است استفاده از داروی لوونورژسترول را بهعنوان روش پیشگیری اضطراری توصیه کنند.
مکانیسم اثر قرص لوونورژسترول
برای درک بهتر اثر قرص لوونورژسترول در ابتدا باید با نحوه عملکرد این دارو در بدن آشنا شد؛
داروی لوونورژسترول از چند طریق احتمال بارداری را کاهش میدهد:
جلوگیری از تخمکگذاری
اصلیترین مکانیسم اثر لوونورژسترول جلوگیری از آزاد شدن تخمک از تخمدان است. اگر تخمکی آزاد نشود، امکان بارور شدن آن وجود نخواهد داشت.
ایجاد تغییر در مخاط دهانه رحم
قرص تنسی باعث ضخیم شدن مخاط دهانه رحم میشود و عبور اسپرم را دشوارتر میکند.
تغییر در پوشش داخلی رحم
قرص ضدبارداری لوونورژسترول میتواند شرایط رحم را برای لانهگزینی تخمک بارور شده نامناسب کند.
نکته مهم این است که قرص اورژانسی مانند قرص تنسی در صورت بارداری ایجاد شده اثر سقط ندارد.
نوع عملکرد قرص تنسی
قرص تنسی یکی از رایجترین برندهای قرص لوونورژسترول در ایران است که برای جلوگیری اضطراری از بارداری استفاده میشود.
قرص تنسی ۷۵ و قرص تنسی ۱.۵ هر دو حاوی ماده مؤثره لوونورژسترول هستند. این دارو با افزایش سطح هورمون پروژستین در بدن، فرآیند طبیعی تخمکگذاری را مختل میکند.
عملکرد اصلی قرص تنسی شامل موارد زیر است:
- جلوگیری از آزاد شدن تخمک
- کاهش احتمال لقاح
- تغییر در مخاط دهانه رحم
به همین دلیل توصیه میشود لوونورژسترول در سریعترین زمان ممکن بعد از رابطه مصرف شود.
نحوه عملکرد قرص تنسی در بدن
پس از مصرف قرص تنسی، ماده فعال لوونورژسترول به سرعت در دستگاه گوارش جذب میشود و وارد جریان خون میگردد.
در حالت کلی مراحل عملکرد داروی لوونورژسترول در بدن عبارتند از:
۱. جذب سریع دارو در روده
۲. افزایش سطح هورمون پروژسترون در بدن
۳. مهار تخمکگذاری
۴. کاهش احتمال بارور شدن تخمک
با توجه به توضیحات بالا، بهترین زمان مصرف قرص اورژانسی هرچه سریعتر پس از رابطه است. در این صورت دارو بهترین عملکرد را خواهد داشت.
نحوه مصرف لوونورژسترول
نحوه مصرف لوونورژسترول بسته به دوز دارو متفاوت است. دو روش رایج برای مصرف قرص لوونورژسترول وجود دارد:
مصرف لوونورژسترول ۰.۷۵ میلیگرم
در حالت اول ممکن است قرص با دوز ۰.۷۵ میلیگرم انتخاب شود. در این حالت روش مصرف جداگانهای وجود دارد که به آن اشاره میشود.
روش مصرف لوونورژسترول ۰.۷۵ میلیگرم: h3
- یک قرص در اولین فرصت
- قرص دوم ۱۲ ساعت بعد
مصرف لوونورژسترول ۱.۵ میلیگرم:
در صورت استفاده از قرص با دوز ۱.۵ میلیگرم نیز باید یک قرص با دوز کامل مصرف میشود.
قرص لوونورژسترول ۱.۵ یا تنسی ۱.۵ معمولا به صورت تک دوز مصرف میشود و نیازی به مصرف قرص دوم ندارد.
تفاوت نحوه مصرف لوونورژسترول ۱.۵ و ۰.۷۵ میلیگرم
همانطور که اشاره شد، دو دوز رایج داروی لوونورژسترول شامل لوونورژسترول ۰.۷۵ و لوونورژسترول ۱.۵ است. تفاوت اصلی آنها هم در تعداد قرص و نحوه مصرف است.
| نوع دارو | نحوه مصرف |
| لوونورژسترول ۰.۷۵ | دو قرص با فاصله ۱۲ ساعت |
| لوونورژسترول ۱.۵ | یک قرص تک دوز |
“امروزه بسیاری از پزشکان مصرف لوونورژسترول 1.5 میلیگرم را ترجیح میدهند زیرا استفاده از آن سادهتر است. ”
بهترین زمان مصرف قرص اورژانسی
یکی از مهمترین نکات در مصرف قرص اورژانسی زمان مصرف آن است.
اثرگذاری قرص لوونورژسترول به زمان مصرف بستگی دارد و مسیر کاهش میزان اثر بخشی به شکل زیر است:
- تا ۲۴ ساعت بعد از رابطه این قرص بیشترین اثر را دارد
- تا ۷۲ ساعت بعد از رابطهاین قرص همچنان مؤثر است
- بعد از ۷۲ ساعت اثر دارو کم کم کاهش مییابد
بنابراین اگر قصد مصرف قرص تنسی یا قرص لوونورژسترول دارید، بهتر است در سریعترین زمان ممکن آن را مصرف کنید.
عوارض مصرف قرص لوونورژسترول
مصرف قرص لوونورژسترول ممکن است با برخی عوارض موقتی همراه باشد.
رایجترین عوارض داروی لوونورژسترول عبارتند از:
- تهوع
- استفراغ
- سردرد
- سرگیجه
- درد شکم
- خستگی
- حساس شدن سینهها
یکی از شایعترین اثرات قرص تنسی تغییر در زمان قاعدگی است. ممکن است پریود چند روز زودتر یا دیرتر اتفاق بیفتد.
اگر قاعدگی بیش از یک هفته به تأخیر افتاد بهتر است تست بارداری انجام شود.
موارد احتیاط قرص لوونورژسترول
در برخی شرایط مصرف قرص لوونورژسترول باید با احتیاط انجام شود.
این شرایط شامل:
- بیماریهای کبدی
- سابقه لخته شدن خون
- خونریزی غیرطبیعی واژینال
- مصرف برخی داروهای خاص
در این موارد بهتر است قبل از مصرف داروی لوونورژسترول با پزشک یا داروساز مشورت شود.
موارد مهم قبل از شروع مصرف قرص لوونورژسترول
قبل از مصرف قرص ضدبارداری لوونورژسترول باید به چند نکته مهم توجه کنید:
- این دارو فقط برای شرایط اضطراری طراحی شده است
- نباید به عنوان روش دائمی جلوگیری استفاده شود
- مصرف مکرر آن ممکن است باعث اختلال در چرخه قاعدگی شود
- در صورت مصرف داروهای دیگر باید با پزشک مشورت شود
تداخلات مهم دارویی قرص لوونورژسترول
برخی داروها ممکن است اثر قرص لوونورژسترول را کاهش دهند.
از جمله مهمترین تداخلات دارویی قرص لوونورژسترول عبارتند از:
- داروهای ضدصرع
- برخی آنتیبیوتیکها
- داروهای درمان HIV
- داروهای گیاهی مانند علف چای
در صورت مصرف این داروها ممکن است اثر قرص تنسی کاهش پیدا کند.
چه کسانی نباید لوونورژسترول مصرف کنند؟
مصرف داروی لوونورژسترول در برخی افراد توصیه نمیشود:
- زنان باردار
- افراد دارای بیماری شدید کبدی
- کسانی که به لوونورژسترول حساسیت دارند
- افرادی با خونریزیهای غیرطبیعی
مهمترین اشکال دارویی لوونورژسترول
لوونورژسترول در صنعت داروسازی در اشکال دارویی مختلفی تولید میشود. این
مهمترین اشکال دارویی قرص تنسی عبارتست از :
- قرص لوونورژسترول ( ۰.۷۵، ۱.۵ و ۰.۰۳ میلیگرم)
- قرصهای ترکیبی ضدبارداری
- آی یو دی هورمونی (LEVONORGESTREL 52MG IUD)
- ایمپلنت لوونورژسترول (LEVONORGESTREL 6X36MG IMPLANT )
با این حال همچنان رایجترین شکل مصرف آن قرص اورژانسی مانند قرص تنسی است.
مهمترین داروهای هم رده با قرص لوونورژسترول
چند داروی دیگر نیز برای پیشگیری اضطراری از بارداری استفاده میشوند که مهمترین آن ها موارد زیر است:
- Ulipristal
- قرصهای ترکیبی استروژن و پروژسترون
- آی یو دی مسی
با این حال قرص لوونورژسترول همچنان یکی از رایجترین قرصهای اورژانسی در جهان محسوب میشود.
انواع نام های تجاری داروی لوونورژسترول
داروی لوونورژسترول با نامهای تجاری مختلفی در بازار دارویی عرضه میشود:
- قرص تنسی
- قرص تنسی ۷۵
- قرص تنسی ۱.۵
- Postinor
- Plan B
در ایران قرص تنسی یکی از شناختهشدهترین برندهای قرص اورژانسی محسوب میشود.
قرص لوونورژسترول برای پریود شدن
بعضی از افراد از قرص لوونورژسترول برای پریود شدن استفاده میکنند. در واقع این دارو برای این هدف طراحی نشده است. با این حال به دلیل تغییرات هورمونی، مصرف قرص تنسی ممکن است باعث جلو افتادن یا عقب افتادن قاعدگی شود.
بنابراین استفاده از قرص لوونورژسترول برای تنظیم پریود توصیه پزشکی محسوب نمیشود.
تفاوت قرص اورژانسی تنسی با الدی چیست؟
باید بدانید قرص ال دی یک قرص ضدبارداری روزانه است اما قرص تنسی یک قرص اورژانسی محسوب میشود.
تفاوت قرص اورژانسی با قرص الدی
| قرص تنسی | قرص ال دی |
| مصرف در شرایط اضطراری | مصرف روزانه |
| دوز بالای لوونورژسترول | ترکیب استروژن و پروژسترون |
| مصرف بعد از رابطه | پیشگیری قبل از رابطه |
تفاوت قرص اورژانسی تکی با دوتایی چیست؟
قرص اورژانسی در دو نوع تکی و دوتایی عرضه میشود:
قرص تکی اورژانسی
قرص تکی اورژانسی شامل قرص لوونورژسترول ۱.۵ یا تنسی ۱.۵ است که در یک دوز یا یک بار مصرف میشود.
قرص دوتایی اورژانسی
شامل قرص لوونورژسترول ۰.۷۵ یا تنسی ۷۵ است که در دو مرحله مصرف میشود.
اثرگذاری هر دو تقریباً مشابه است.
خرید قرص لوونورژسترول از داروخانه آنلاین داروم
خرید انواع دارو از یک داروخانه آنلاین معتبر همواره مزایای ویژهای دارد: داروی اصل و دارای مجوز دریافت کنید، همزمان با خرید، اطلاعات کامل درباره داروی لوونورژسترول و انواع مشابه دریافت میکنید و در عین حال ارسال سریع و مطمئن خواهید داشت.
اگر قصد تهیه قرص لوونورژسترول یا برندهایی مانند قرص تنسی را دارید، بهتر است این دارو را از مراکز معتبر تهیه کنید.
برای دسترسی مطمئن به این دارو، انتخاب یک مرجع تخصصی اهمیت بسیاری دارد. در این مسیر، داروخانه آنلاین داروم به عنوان یک مرجع معتبر عرضه دارو، امکان تهیه داروهای اصل و دارای مجوز را با حفظ حریم خصوصی فراهم کرده است.
شما عزیزان همینک میتوانید برای خرید انواع قرص اورژانسی از طریق داروخانه آنلاین داروم اقدام کنید.
سوالات رایج درباره لوونورژسترول
۱. قرص تنسی تا چند ساعت بعد از رابطه مؤثر است؟
بهترین زمان مصرف قرص تنسی تا ۷۲ ساعت بعد از رابطه است، اما هرچه زودتر مصرف شود اثر بیشتری دارد.
۲. آیا قرص لوونورژسترول باعث سقط جنین میشود؟
خیر. قرص لوونورژسترول فقط از بارداری جلوگیری میکند و در صورت بارداری ایجاد شده اثر سقط ندارد.
۳. آیا مصرف قرص اورژانسی باعث ناباروری میشود؟
خیر. مصرف داروی لوونورژسترول باعث ناباروری دائمی نمیشود.
۴. آیا میتوان چند بار در ماه قرص تنسی مصرف کرد؟
مصرف مکرر قرص تنسی توصیه نمیشود و بهتر است از روشهای پیشگیری دائمی استفاده شود.
۵. بعد از مصرف قرص تنسی پریود چه زمانی اتفاق میافتد؟
پریود معمولاً در زمان طبیعی یا چند روز زودتر یا دیرتر رخ میدهد.
۶. اگر بعد از مصرف قرص لوونورژسترول استفراغ کنیم چه باید کرد؟
اگر استفراغ در کمتر از دو ساعت بعد از مصرف رخ دهد ممکن است لازم باشد قرص دوباره مصرف شود.
۷. آیا قرص تنسی از بیماریهای مقاربتی جلوگیری میکند؟
خیر. قرص اورژانسی فقط از بارداری جلوگیری میکند.
۸. آیا قرص لوونورژسترول در دوران شیردهی قابل استفاده است؟
در بسیاری موارد بله، اما بهتر است قبل از مصرف با پزشک مشورت شود.
۹. آیا قرص تنسی باعث چاقی میشود؟
مصرف کوتاهمدت قرص تنسی معمولاً باعث افزایش وزن قابل توجه نمیشود.
۱۰.آیا قرص لوونورژسترول صددرصد از بارداری جلوگیری میکند؟
هیچ قرص اورژانسی صددرصد مؤثر نیست، اما قرص لوونورژسترول در صورت مصرف بهموقع میتواند احتمال بارداری را تا حد زیادی کاهش دهد.
